Diversen

BEKIJK NOG MEER FOTO'S IN HET FOTOALBUM

Boeiend en heel uitgebreid reisverslag van onze Engelse tuinenreis van 5 t/m 9 september door Mies de Jonge

Donderdag 5 september
’s Morgens vroeg op voor mijn allereerste tuinreis. Mijn echtgenoot had geen zin
om mee te gaan, een tuin bekijken vindt hij wel leuk maar 5 dagen zag hij niet
zitten. Mijn echtgenoot (een echte Groninger) is zoon van een veeboer en bij het bezichtigen van wat nu ons huis is, vond hij het geen enkel probleem om al het
gras voor zijn rekening te nemen, we hebben geen gras.

Van jongs af aan hadden mijn ouders een volkstuin, dus bloemen, plantjes en
groenten zijn er bij mij als Rotterdams 'stadsie' met de paplepel ingegoten. Mijn
moeder heeft, nadat mijn vader was overleden (toen ik 11 jaar was), nog tot
dat zij in de 80 was en de volkstuin plaats moest maken voor het ziekenhuis op
Rotterdam-Zuid, deze tuin aangehouden.

Door de tuinreis kwamen allerlei herinneringen boven aan bloemen en planten die
wij in de loop der jaren hebben gehad. Om 6.45 uur zouden we vertrekken en ietsje
later gingen we op pad: 27 dames (inclusief reisleidster Karin) en 7 heren (inclusief
chauffeur Branco). Er zijn dus meer mannen die liever het gras aanbidden.

De stemming was van het begin af aan goed. De reis naar Calais liep vertraging
op door een ongeval onderweg, maar we waren nog net op tijd. Voor het eerst door de Eurotunnel naar Engeland, je oren klappen dicht als je op de zeebodem
bent maar zolang er geen stroomstoring is ben je heel snel in Engeland.

In Engeland gingen we direct op weg voor een tuinbezoek aan
Mounts Court Farmhouse in Acrise. Hier wachtte ons een
warme ontvangst van een lief en taai, niet zo jong echtpaar.
Gaandeweg de tuinreis kreeg ik steeds weer bevestigd dat
tuinieren toch echt een gezonde bezigheid is voor lijf en leden.
Alle tuineigenaren waren zeer energiek en bevlogen, straalden
enthousiasme en levenslust uit en vertelden vol trots over hun
levenswerk, terwijl zij toch echt niet meer zo piep waren.
Overigens: onze groep deed er niet voor onder. Mounts Court
House is in september nog volop in bloei en uiterst verzorgd
en netjes. Voor de meer precieze en nette tuindertjes een
verademing. Deze tuin is erg in evenwicht.

De eigenaresse heeft lang in Australië gewoond en toen
zij naar Engeland kwam dacht zij dat het in de winter zo
koud was dat je niet naar buiten kon en daar had zij dus
rekening mee gehouden bij de tuinaanleg. Van het wei-
land met paarden om het huis heeft zij eigenhandig een
prachtige tuin vormgegeven. Bijzonder is het irrigatie-
systeem van regenwater, in deze tuin wordt geen kraan-
water gebruikt. In deze tuin staan veel bekende planten,
maar deze vertoonden voor mij althans allerlei onbekende
variaties en… er stonden de echte ouderwets geurende
violieren! De tuin volgt een speciale golfbeweging met
daartussen allerlei paden. De bijgaande foto’s tonen aan
welke bloei in september nog mogelijk is en een variant
die ik niet ken.

De eigenaresse had heel lekker fingerfood voor ons klaar
staan, heerlijke zelf gemaakte pie met pickles, sandwiches
en gezonde rauwkost. Gaandeweg de reis ging ik mij
steeds meer afvragen of het nu een tuinreis was of een
culinaire reis met tuinen, reuzegezellig! De Hollandse buur-
vrouw, die hielp met koffie en thee inschenken bleek al 40
jaar in Engeland te wonen met haar Engelsman en vond
het duidelijk leuk om weer even Nederlands te kunnen praten. Ook zij bleek een tuin te hebben die ook, net zoals die van haar andere buurvrouw, voor publiek opengesteld werd. Voor een volgende reis wellicht. Hierna naar het hotel, wat een prima hotel bleek te zijn met walking diner oftewel buffet, dus voor ieder wat wils. 

Vrijdag 6 september
Vroeg op, ontbijtbuffet en op naar Jekka’s Herb Farm en Nursery (Alveston). Jekka McVicar is een expert op het gebied van kruiden. Een echte hedendaagse kruidenvrouw die haar Nursery met ferme hand leidt en met veel bevlogenheid en enthousiasme. Zij leerde alles van haar grootmoeder over kruiden, ging toen met Bob Dylan muziek spelen en na deze wilde jaren keerde zij weer terug naar de kruiden.

Zij heeft de grootste collectie kruiden van Engeland en alles wordt organisch gekweekt. Naast de kwekerij is ook een school aan de Nursery gekoppeld, waar allerlei workshops gegeven worden, niet alleen op gebied van het zelf aanleggen en onderhouden van een kruidentuin, maar ook het kweken zelf, het gebruik in de keuken en voor gezondheid. De kruiden herboretum en de school zijn nieuw en wij waren de eerste groep die de kruiden herboretum bezochten en van Jekka en haar dochter een rondleiding kregen. Jekka heeft ook allerlei boeken geschreven over het gebruik van kruiden. Haar uitgangspunt is om eerst de families te kennen en dan de diverse varianten te verzamelen die uit allerlei verschillende landen komen. De varianten hebben allemaal verschillende smaken, zo kan Basilicum vele verschillende smaken hebben en binnen een familie kunnen bepaalde kruiden culinair of medicinaal gebruikt worden. 

Ik moest even denken aan mijn kruidentuintje tijdens mijn studietijd toen ik vlak bij het Kralingse Bos woonde en aan de nodige families (met veel minder variaties dan Jekka) die ik had verzameld. Flashbacks met wat je er allemaal mee kon doen en de enorme Borage planten die terecht waren gekomen op een plek waar de vorige bewoner tot zijn dood altijd zijn duiven had gehouden. Zijn weduwe had jarenlang niets meer met het tuintje gedaan, de Borage, de papavers en allerlei wilde planten die gewoon kwamen overwaaien uit het bos bloeiden op dat stuk zo weelderig, dat heb ik daarna nooit meer ergens gezien. Niet alle kruiden willen dus een armere grond. De kruidentuin zelf deed het prima op een stukje armere zandgrond wat onder allerlei stenen tevoorschijn was gekomen. Maar ja, laten we eerlijk zijn, die variaties van Jekka haalden mijn kruidentuintje niet. 

Ik heb 5 verschillende variaties basilicum gekocht: Greek, Lemon, Cinnamon, Lettuce Leaf en Anise Basil. Ook heb ik zaad van anijshysop, de witte Borage, rode mosterd en de musk mallow Malva gekocht. Variaties op nostalgie, ik heb nu nog wel kruiden in een cementemmer en op een tafeltje vlak bij de keukendeur, zodat ik zo vers kan plukken, maar dat is minder uitgebreid dan in Kralingen. Mijn enthousiasme voor kruiden is weer helemaal terug dankzij Jekka. 

Hierna kregen we een Publunch in The Bell,
de oudste pub van Sapperton: heerlijke sand-
wiches en chips.

Allemaal gezellig, dicht bij elkaar en net zo lang
schuiven met de stoelen totdat iedereen een
plekje had want op zo’n grote groep ineens
waren ze niet echt berekend. Dat mocht echter
de stemming niet drukken. 

Vervolgens naar de tweede tuin, Trougham Court.
Leuk hoe iedere tuin weer iets anders aanraakt. Een
zoektocht naar kennis is niet beperkt tot wetenschap-
pelijke kennis zoals die ons voorgeschreven wordt.
De beperking van wetenschappelijke kennis is gelegen
in het gegeven dat deze te vaak en teveel de creati-
viteit van het denken mist door de opgelegde regeltjes
en afspraken waarlangs deductionistisch onderzoek
volgens diegene die de geldbuidel beheert, moet ver-
lopen.

Ik vermoed dat de eigenaresse, Christine Facer, die
jarenlang DNA en kankeronderzoek heeft gedaan, daar
uiteindelijk op stukgelopen is en haar creativiteit sinds-
dien kwijt kan in de aanleg van haar met wetenschap-
pelijke ideeën doorspekte tuin. Een wonderlijke mix
van het getal Pi, DNA, chromosomen, Alice in Wonder-
land, energieën, wetenschappelijke modellen, clear
line deads end. Haar, naar ik aanneem, echtgenoot
noemt deze laatste de 'Tony Blair line'. Dan nog een
mooie spreuk in het bamboe doolhof:  'Never let your'
memories be greater than your dreams
'.

In combinatie met de prachtige aanleg en planten, het enthousiasme van de eigena-
resse, die met haar DNA onderzoek in ieder geval de gen van de jeugd moet hebben ontdekt en bij zichzelf heeft geactiveerd, maken deze tuin het bezoeken waard. 

Ik zat in de groep die werd rondgeleid door haar echtgenoot. Deze rondleiding was een stuk minder wetenschappelijk, maar wel humoristisch en volgens mij werden wij diverse keren op de zo typische Engelse wijze in het ootje genomen. Wij werden verzocht om langs de witte lijn helemaal naar beneden te lopen en weer terug omhoog en dan te vertellen wat wij hadden gezien (clear line deads end). Niets dus: gewoon een witte lijn die stuk liep op een oud muurtje. De tulpen waren dit jaar te duur, zo beweerde hij, met de vraag of wij die als Duitsers wel kenden. Daarom waren er prachtige dahlia’s geplant. Terug naar het hotel en weer lekker eten. De groep leren we steeds beter kennen, leuk al die tuinliefhebbers bij elkaar. 

Zaterdag 7 september
Deze dag naar de Special Plants van Derry Watkins
in Greenway Lane, Chippenham. Derry heeft het
enthousiasme uitgevonden: een meer energieke rond-
springende en bij tijd en wijle schreeuwende woman
gardener zie je maar zelden. We werden met auto’s
naar haar tuin gebracht, want voor de bus was het
geen doen om dicht bij de tuin te komen. Al haar vrien-
dinnen waren opgetrommeld.

De tuin is nog relatief jong, maar dat is niet aan de tuin
af te zien. Haar man is architect. Nadat hij het huis had
opgeknapt moest Derry de tuin maar doen. Derry is niet
een dame die zich voor één gat laat vangen en besloot
het balletje bij haar man terug te leggen. Als hij het ont-
werp nu deed dan deed zij de beplanting wel. En zo ge-
schiedde. Drie dagen graven met een graafmachine leidde
tot allerlei plateaus en een spannend ontwerp voor een
stuk land dat jarenlang braak had gelegen en stijl omhoog
liep. Wat deze tuin bijzonder maakt zijn de niet zo winter-
harde planten, de mediterrane planten op gravel, de tro-
pisch ogende planten, de warme kleuren en de vijver die meer onderhoud heeft dan
de hele tuin bij elkaar. De koeievlaaien van de hoger lopende koeien die met de
regen als voedselrijke stroom naar beneden komen en die, als ik het mag geloven,
zich allemaal in de vijver van Derry verzamelen waardoor de vijver een overdosis
aan nitraat krijgt, zorgen voor een niet aflatende algengroei die verstikkend is voor
haar vijver. De algengroei wordt iedere week verwijderd.

Haar man was zo enthousiast over het ontwerpen dat hij maar door bleef gaan, maar Derry heeft aangegeven dat het nu genoeg is, want zij moet alle planten bijhouden. Hierop heeft haar echtgenoot een groentetuin aangelegd en die houdt hij niet onverdienstelijk zelf bij. 

Bij deze nursery zijn veel planten gekocht en niet in het laatst door onze enthousiaste reisleidster Karin, die ons tussendoor van alles vertelt over de tuinen. Het zaad kan besteld worden via internet. Nieuwe Salvia soorten voor de Salvia liefhebbers en een leuk plantje met witte bloemetjes waarvan de naam mij ontschoten is, maar die kennelijk heel lang bloeit en die in combinatie met purperkleurige planten een plaatje is, leidde tot veel enthousiasme in de groep. Volgend jaar allemaal in de kwekerij van de enthousiaste Sunsister aan het Nollaantje in Maasdijk kijken voor deze nieuwe variaties. 
(www.sunsister.nl)


Hierna naar Bath

We hebben de Romeinse baden
bekeken, leuke afwisseling met
de tuinen.

 



Van Bath naar Iford Manor The Peto garden, een 
klassieke tuin in Italiaanse sferen. Een interessante
mengelmoes van Romeinse en christelijke invloeden.
De Romeinen waren ook niet zo stijlvast en pakten
vele invloeden op om de volkeren die zij hadden
veroverd rustig te houden. Op de paadjes goed op-
letten op losse stukken. Deze tuin was iets minder
goed onderhouden dan de eerdere tuinen met een
beetje achterstallig onderhoud. Dit laatste vergelijk-
baar met mijn tuin, die is ook nooit helemaal keurig.
De scones met clotted cream waren heerlijk en de 
tuin is zeker de moeite waard.  

Zondag 8 september
Op naar Malmesbury naar de 'naked gardeners' oftewel Abbey House Gardens. In Nederland maken we ons recent druk om erotisch getinte films geprojecteerd op een kerktoren (overigens alle kerktorens van voor 1800 zijn van de gemeentes dus openbaar, de gebouwen zijn van de kerk). In Engeland maakt
'the stiff old money' zich druk om 'the new money gardeners': de 'Polland Family' die een Abbey tuin aankochten en als naturist rondwandelen in hun tuin. Een paar keer per jaar wordt de tuin opengesteld voor mede-naturisten. Het trekt veel bezoekers, ook niet naturisten. Meneer Polland, een overjarige vriendelijke hippie, had overigens een broekje aan en mevrouw Polland hebben we niet gezien.

De tuin kent klassieke vormen en in de beplanting zie je een zekere rebellie terug. De normale plantregels lijken in de perken niet echt gevolgd te worden en de planten groeien volgens het recht van de sterkste. Ziektes worden niet direct bestreden maar de planten moeten deze zelf overwinnen zo lijkt de theorie te zijn, op zich niets verkeerd aan. Een zeer oude moerbeiboom en een lei appelboompje als haagje waar je over kunt springen, vallen op. Druiven en appels over een geweldig mooie halfronde houten pergola wisselen zich af met klassieke buxushaagjes. Een tuin waar je in september een beetje doorheen moet kijken, want hij was een beetje over zijn hoogtepunt. Dat doet overigens niet af aan de aanleg en het idee. De vele soorten rozenstruiken zullen ongetwijfeld zeer mooi zijn als zij bloeien. 

We hebben geluncht in het plaatsje, nog wat rondgelopen
en hierna gingen we naar het Westonbirt Arboretum.
Het Arboretum Trompenburg in Kralingen is er niets bij
(www.trompenburg.nl

Het is zó groot dat wij wandelend niet eens de Japanse
tuin konden halen. Je kan hier wel drie dagen rondlopen.

Veel Acers oftewel Japanse Esdoorns gezien, een Ameri-
kaans red wood tree en een Mammoetboom, een babytje
van 'slechts' 250 jaar oud. 

Tot slot naar Hanham Court, waar Danny Boy de scepter zwaaide als housekeeper. Zo een baantje zou ik ook wel willen! De hoofdmonnik woonde daar. Later werd het torentje eraan gebouwd en een aanbouw, wat weer later als ziekenhuisje heeft gediend. Echt een gebouw, geheel overgroeid met blauwe regen, dat zo in Somerset Murders als achtergrond voor een moord kan dienen. Deze tuin heeft romantische invloeden met een wat men noemt losse beplanting, een natuurlijke beplanting, een enorm weideland eromheen waar de herten rondlopen en een boomhut waar menig kind jaloers op zou zijn. Als ik de verhalen moet geloven zijn er een aantal groei en bloeiers uit de groep haast overlopen door een enorm hert met een gigantisch gewei. Na het tuinbezoek werden we enthousiast uitgezwaaid door Danny. De parkeergelegenheid voor de bus was hier wel moeilijk geregeld, de bus kon nergens parkeren en we moesten het verkeer ophouden op weer weg te komen.

Maandag 9 september
De laatste dag alweer. Vroeg op, koffers in de bus en
op weg naar Great Comp. Deze tuin werd aangelegd
door Mr. Roderick en zijn echtgenote, beiden inmiddels
overleden. De echtelieden liggen inmiddels samen in
een graf in het grasveld van de tuin en kijken op deze
wijze nog steeds over hun prachtige tuin uit.

Een beheerder en vrijwilligers houden de tuin en het
huis op orde. Doorkijkjes, ornamenten en ruïnes die er
al eeuwen lijken te staan in combinatie met de mooie
vormen van de perken en de zeer afwisselende be-
planting maken deze tuin zeer de moeite waard. Een
zeer keurig onderhouden tuin. Het winkeltje en de
kwekerij hadden dankbare klanten en de sandwiches
waren heerlijk. De Salvia's zijn een specialiteit en die
stonden nog prachtig in bloei.

Hierna was het helaas weer op naar de Eurotunnel en
om 21.30 uur ’s avonds kwamen we moe en voldaan
weer in Maassluis aan, waar alle planten en koffers
weer uit de bus geladen werden. In ieder geval kunnen
we 13 november op de Terugkomavond weer terug ge-
nieten. 

Al met al een zeer geslaagde tuinreis, een geweldige reisleidster en chauffeur en een zeer leuke en gezellige groep enthousiaste tuinliefhebbers. Mijn allereerste tuinreis was dus een succes!

tekst en foto's Mies de Jonge

PS Voor wie meer wil weten over de bezochte tuinen onderstaand de websites. Mounts Court Farmhouse heeft geen website, de naam van de site van Arboretum Westonbirt is onduidelijk (red.)

Jekka's Herb Farm and Nursery: www.jekkasherbfarm.com 
Througham Court: www.christinefacer.com
Special Plants: www.specialplants.net
Iford Manor: www.ifordmanor.co.uk
Abbey House Gardens: www.abbeyhousegardens.co.uk
Hanham Court: www.hanhamcourtgardens.co.uk
Great Comp: www.greatcompgarden.co.uk

Naar boven

meer
24
May
Natuurlijk zaaien: Aquilegia ‘Nora Barlow’
23
May
Bericht uit Singapore